I samband med vår prosjektoppgåve har eg vore innom www.visitbergen.com – dei offisielle reiselivssidene for Bergen på nett – for å finne informasjon om Fisketorget. Inne på sida merka eg meg visse irriterande moment. På bakgrunn av min irritasjon vil eg i mi analyse ta for meg denne nettstaden, og sjå på ulike sider ved brukarvenlegheita med utgangspunkt i prinsippa for usability som Steve Krug omtaler i boka “Don’t make me think”.

Krug (2006) sitt enkle overordna prinsipp er som tittelen på boka: “Don’t make me think”. Ei nettside skal ideelt sett ikkje tvinge deg til å tenkje, men ha ei viss grad av sjølvforklaring, såpass at alle kan klare å bruke den. Eg bør altså kunne entre visitbergen og seie “Aha, dette er ei side med turistinformasjon om Bergen!” og vidare klare å navigere meg rundt på sidene akkurat slik eg ynskjer utan å stille spørsmål som “kva?”, “kvifor?” eller “korleis?”. I denne analysa vil eg vurdere visitbergen i lys av dette, og kome med forslag til korleis ein kan ordne opp i eventuelle feil og manglar. Eg vil gje døme på ulike case som kan oppstå ved bruk av sida, før eg til slutt oppsummerer det heilskapelege inntrykket sida skaper.

Førsteinntrykket

“Kva er dette for slags side?” er eit spørsmål som bør unngås. Er du inne på sida har du truleg registrert URLen; “visitbergen” er rimeleg oppklarande. I tillegg står det skrive “BERGEN” med store bokstavar i banneret. Du vil besøke Bergen, og ynskjer å finne ut kva du kan gjere der, kor du kan bu, eller hente generell informasjon; at du er på riktig side er tydeleg.

På startsida har ein stort sett benytta seg av konvensjonane for korleis ein nettstad bør sjå ut, med logo og banner på toppen, hovudmeny til venstre, nyhende i midten og annonsar og linkar til høgre. Dette gjer det enklare for brukaren å scanne seg gjennom sida, noko som ikkje er uvanleg (Krug 2006:34). Samtidig er framsida prega av mykje stoff og mange fargar. Dette er i grenseland til det Krug kallar “visual noise” (Krug 2006:38). Også når det gjeld Krug sitt prinsipp “omit needless words” har visitbergen noko å jobbe med. Framsida er prega av store mengder nyhende datert tilbake til 9.november 2007. Ein kunne spart seg for unødvendig forvirring og scrolling dersom ein prioriterte å vise dei siste 3-5 nyhenda, og plasserte resten i arkivet. I tillegg er nyhenda gamle (siste var per 21.04 publisert 23.02) og somme er utgått på dato. Her trengst både opprydding og oppdatering.

Navigasjon

Den tungvinte navigasjonen (i Firefox, vel å merke; i IE fungerer navigasjonen som intendert) er slåande. Trykker du på ein av linkane i menyen, til dømes på “Kart” under “PRAKTISK INFO” får du fram ei side som stort sett er lik framsida i layout, men i ein annan farge. Vil du herifrå vidare inn på til dømes “OPPLEVELSER” må du tilbake til heimesida, fordi kategori-overskriftene ikkje er klikkbare, trass i at menyen er stabil uansett kor du befinn deg. Dette er ein mangel som kan vere avgjerande for kor vidt brukaren orkar å bruke sidene.

Det finst tre måtar å navigere attende til startsida på. Den kanskje mest openbare er å trykke på logoen. Den andre er å bruke “hjem” som står i menyen under banneret. Ein kan også trykke på “startside/nyheter” under “BERGEN INVITERER” i venstre hovudmeny. Sistnemnde er nummer 2 på lista under denne overskrifta. Denne burde også heite “hjem”, for “startside/nyheter” sår tvil om kor vidt eg vil ende opp på samme sida som dersom eg trykker på logo eller “hjem”.

Sida nyttar seg ikkje av det som kallast “breadcrumbs” (Krug 2006:76), men merkar av med oransje i menyen kor du befinn deg.

Du bør også unngå å lede brukaren bort frå sida. Under fleire av kategoriane i hovudmenyen finst det linkar til andre nettsider, noko som kan forvirre og avlede fokus.

Klikkbarhet

“I should never have to devote a millisecond of thought to whether things are clickable – or not.” skriv Krug (2006:14). Hovudmenyen til venstre er delt inn i kategoriar, og overskriftene til kvar kategori ser ut til å vere klikkbare, til dømes for å kome inn på ei eiga side for “overnatting”, “opplevelser” eller “underholdning”. Det er dei ikkje. Også overskriftene til nyhenda ser klikkbare ut – som overskrifter konvensjonelt er – men her må du må trykke “LES MER”. Overskriftene kan enkelt bli, og bør, gjerast klikkbare.

Kategorisering

Relaterte ting bør vere kategoriserte i lag (Krug 2006:32). Dette er gjort i stor grad, men somme avvik finst. Under “BERGEN INVITERER” er eit mylder av ulik informasjon samla. Ein har like gjerne laga ein eigen kategori der ein har samla alt som ikkje passar inn under ein av dei andre kategoriane.

Case #1: Eg er ein utanlandsk turist som vil lese sida på engelsk:

På ein nettstad for turistinformasjon er det viktig å ha tilgjengeleg informasjon på andre språk, og at det er lett for framandspråklege å finne fram til funksjonen for språkendring. Visitbergen har norsk som standard, medan du kan endre til engelsk (og vidare frå engelsk finn du plutseleg linkar til kortversjon av sida på tysk, fransk, italiensk og spansk). Eit norsk og eit engelsk flagg er plassert øvst til høgre i banneret. Desse ser ut som ein del av biletet, og kan vere vanskelege å registrere. Flagga kunne enkelt vore plasserte til høgre for banneret, og såleis vore lettare å finne. Er du på den engelske versjonen av sida virkar ikkje dei seks nederste punkta i hovudmenyen – ein frustrerande mangel.

Case #2: Eg vil reise til Bergen i sommar, og lurer på om det skjer noko spesielt i sommarmånadene:

Her er eg litt usikker på kor eg skal starte. Eg prøver meg først på den enklaste løysinga: søk. Eg brukar søkeord “sommer”, men resultata er dårlege, og gir meg berre ei oversikt over stort sett alle museum, festivalar og overnattingsstader i Bergen, utan relevans for det eg er ute etter. Eg går attende til heimesida, og ser over nyhenda. Her får eg ei grei oversikt over dei store konsertane som arrangerast i byen i sommar. Vidare prøver eg “Festivaler/Faste begivenheter” under “UNDERHOLDNING” i venstre meny. Her inne får eg ei kronologisk oversikt over festivalar etc., og kan fastslå at eg kan få med meg festspela, torgdag, Griegfestival, gitarfestival, Tall Ships Race og mykje anna. Eg finn altså til slutt informasjonen eg er ute etter, men det tok litt tid å bestemme kvar eg skulle leite for å finne den.

Oppsummering/Heilskapeleg vurdering

www.visitbergen.com fungerer greit som ei samleside for all informasjon besøkande måtte ynskje seg om Bergen. Nettstaden sitt innhald er det ikkje noko å utsette på – den har alt, og kanskje enda litt til. Den har samtidig ein del kritikkverdige moment som kan trekkje ned, og i verste fall skremme vekk besøkande – om ikkje navigasjonen allereie har leda deg ut frå sida.

Dersom du ikkje finn det du er ute etter, eller har problem med å forstå sida og innhaldet, er vegen ut kort. Konkurransen er ofte berre eitt klikk unna. I mitt tilfelle har ikkje www.visitbergen.com reell konkurranse. Kanskje er dette ein gyllen moglegheit til at nokon bør skape det?

Kjelder:

Krug, Steve (2006): Don’t make me think. New Riders Publishing, Berkeley (CA).

A) KVA?

Vi vil lage ei heimeside for fisketorget i Bergen. Fisketorget har vore eit av byen sine kulturelle kjennemerker og turistattraksjonar i lang tid, og er såleis viktig å kunne finne tilstrekkeleg informasjon om , også på nett.

Det finst i dag inga nettside om dette, med unntak av mindre omtaler på turistinformasjonssider. Difor har vi ingen reelle konkurrentar; vår side vil innehalde meir/djupare informasjon enn ei beskriving og eit kart. Vi vil gå i dybda og ta for oss dagens fisketorg, historie, vegen frå havet til torget (bli med ein fiskar i båt), info om kva du kan kjøpe, samt oppskrifter, intervju, bilete og video, og linkar til andre turistattraksjonar. Vi vil også lage ein liten del om andre tilbod på torget.

B) KVEN?

Målgruppa vår er først og fremst turistar – norske og utanlandske. Vi vil profilere fisketorget som turistattraksjonen det er, og lage sida i både ei norsk og engelsk utgåve. Vi håper også å få til eit samandrag av sida på tysk.

Vi vil prøve å få turistinformasjonen til å bruke sida i sitt arbeid med å informere turistar om byen sine tilbod. Vi vil også leggje inn bestemte søkjeord som gjer sida enkel å finne i søkemotorar, samt bruke ein passande URL, så sida er enkel å finne.

C) KORLEIS?

Gruppa består av Hanne, som likar skrive, Admir, som er kreativ, og Kristina, som er god i språk. Arbeidsdelinga på somme punkt er såleis grei. Admir har i først fått i oppgåve å finne eit passande design og lage eit utkast til korleis sida skal sjå ut. Hanne tek seg av denne delen av oppgåva, og vil seinare drive med ein del skriving av historie/fisketorget i dag og intervju. Kristina skal lage site map, og vil seinare også gjere ein del skrivearbeid.

Alle har teke del i planlegginga i oppstarten av prosjektet. Mykje av informasjonsinnhentinga vil vi gjere saman, slik vi gjorde då vi kontakta turistinformasjonen. Alle skal vere med når vi skal snakke med tilsette/ta bileter/filme, det same gjeld om vi kjem oss ut på sjøen. For øvrig vil vi prøve å dele oppgåver ut ifrå individuelle evner. Dessutan bør alle få forståing for korleis sida er bygd opp, dette er viktig for læringa i faget.

Vi held kontakt over e-post og gjennom møter på skulen, slik at alle til ei kvar tid er oppdaterte på kva resten tenkjer og driv med.

D) NÅR?

Vi vil jobbe effektivt i heile april, og håper å vere ferdig med sida rundt ei veke før tida, for å få testa den ordentleg, og for å gå gjennom den og gjere eventuelle endringar.

27.mars:

- Møte: skrive ferdig framdriftsplan

- Snakke med turistinformasjonen

- Finne stoff på universitetsbiblioteket

3.april:

- Møte med gruppa etter forelesning

- Innan dette skal Kristina skrive litt om fiskesortane + ta kontakt med Torget AS

- Hanne skal ha skrive historie og/eller litt om fisketorget i dag, og få tak i “fisketorget anbefaler – fiskehandlernes egne favorittoppskrifter” + evt andre bøker

- Admir skal ha klart designet

4.april:  NB! Spør om å låne filmkamera!!

- Arbeide med prosjektet på lab: Skrive “Om oss”, åpningstider, etc

8.april:

- Bli med i fiskebåt?

- Dersom dette ikkje går, overførast arbeid for 10.april hit.

10.april:

- Vere tilstades på fisketorget: Ta bilete, filme, intervjue, finne ut om konkrete fiskesortar

Etter 10.april: Bearbeide stoffet vi har, starte publisering.

E) KJELDER:

Vi oppsøkte turistinformasjonen for hjelp. Dei hadde lite å bidra med, men ga oss ei brosjyre og henviste til Torget AS. Vi vil kontakte desse, og håper gjennom dei å få kontakt med ein fiskar som kan ta oss med på sjøen, og som kan fortelje litt meir om sine erfaringar. Dessutan reknar vi med desse kan setje oss i kontakt med nokon som har hatt med fisketorget å gjere både no og tidlegare. Vi vil gjere intervju med folk som arbeider på fisketorget, med turistar vi treff der, og kanskje med ein lokal kjendis. Kanskje vil vi også snakke med lokale innbyggjarar for å få vite meir om bergensbuarane sitt forhold til fisketorget. Vi vil bruke bibliotekarar på folkebiblioteket og universitetsbiblioteket for å finne relevant litteratur, og så må vi kontakte rettighetshavarar for stoff vi vil bruke.

Eg har laga ei ni sider lang utgåve av eventyret om pannekaka, og brukt mine uslåelege paint-talent til å illustrere eventyret. Og det vart bokmål denne gongen, gitt!

Forstår framleis fint lite av kva eg driv med, men eg prøvar meg fram og ser kva som fungerer. Både xhtml og css er i alle fall validert, sjølv om eg ikkje har lagt inn valideringsmerka. Mogleg eg gjer endringar i løpet av den neste veka, til dømes vil eg gjere alle bileta like store og sidene litt meir stabile (men er framleis ikkje lur nok).  Men dette får halde for no!

Semiotisk analyse av Kristeleg folkeparti (KrF) sine nettsider

KrF sine nettsider skiljer seg ut frå dei fleste andre norske parti i at dei ikkje har eit tydeleg gjennomgåande fargetema. På bakgrunn av dette fann eg det interessant å analysere denne nettstaden.

KrF er eit sentrumsparti tufta på ein kristendemokratisk ideologi. Sjølv kallar dei seg eit “verdiparti” med sentrale verdiar som nestekjærleik, menneskeverd, mangfald og rettferd (krf.no).

På nett kan ulike modus setjast saman for å skape ein bodskap. “Modi er semiotiske ressurser som gjør det mulig å uttrykke både diskurser [temaer] og (sam)handlinger” (Kress & Van Leeuwen i Fagerjord 2006:17). Ein denotasjon er det du ser med det blotte auge. Konnotasjonar er tilleggsmeiningar, som skapast gjennom avstamming (provenance – noko som har opphav i noko anna), eller gjennom experential meaning potential, når fysiske spor av produksjonsprosessen synast i det ferdige produktet (Kress & Van Leeuwen i Fagerjord 2006:37-38). Eg vil i denne oppgåva vise korleis KrF sine nettsider er lagt opp, og ta føre meg dei ulike modus som er brukte på sida. Eg vil prøve å finne semiotiske meiningar i desse ved å sjå på konnotasjonar og avstamminga til dei brukte symbola, og vurdere korleis desse aspekta samla skaper ein ideologisk bodskap.

Layout og navigasjon

Logo og banner er plassert øverst. I menyen som strekkjer seg vertikalt over sida er dei viktigaste momenta plasserte: “Hovedside”, “Hva mener KrF om!”, “Kontakt KrF”, “Bli medlem”, “Si din mening!”, “Søk” og “Internweb”. Loddrett på venstre side er ein utfyllande meny kor ein kan lese meir om ulike tema. Navigasjonen for øvrig er enkel. Menyane held seg uendra uansett kvar du befinn deg, men sida har ingen navigasjonsvegvisarar som viser kvar du befinn deg. Klikkar du på logoen endar du alltid tilbake på framsida.

Innhaldet på framsida er delt i tre kolonner. I hovudkolonna finn ein nyhende. I kolonna lenger mot høgre kan du trykke på “Gi ditt råd til KrFs Programkomité” og kome med innspel KrF sitt politiske program. Nedanfor kjem mange små bilete med ulike tema, som ein kan trykkje på og lese meir. Desse forstår ein er dei viktigaste sakene for KrF. I kolonna lengst mot høgre finst ein “Besøk også:”-funksjon, der ein kan besøke ulike fylkeslag og stortingsrepresentantar. Under kan ein i ein avstemningsboks svare på spørsmålet “KrF vil øke pappapermen til 10 uker. Er du enig?”. Vidare ser du dei tre siste innlegga i KrF sitt debattforum og fem siste saker frå KrF i media.

Logo og banner

Logoen og banneret er viktige for førsteinntrykket. Logoen denoterer eit raudt hjarte som omfamnar bokstavane “krf”. Eit raudt hjarte er først og fremst ein konnotasjon på kjærleik, som igjen kan koplast til ein av partiet sine viktigaste verdiar, nestekjærleik. Hjartet er dessutan eit av symbola i “tru, håp og kjærleik” som har si avstamming i kristendomen. Partiet prøver truleg med dette å oppsummere sin politikk; alt kjem frå hjartet, og dei har mange hjartesaker.

Banneret på toppen av sida kan førestelle ein far, ein son og ein hund i leik. Biletet konnoterer verdiar som sunnhet, glede og kjernefamilieliv, og overfører desse verdiane til partiet. I tillegg har banneret bodskapen “Trygg oppvekst. Bedre alderdom.” som oppsummerer kva partiet står for.

Fargar

Fargerikheita er slåande, men det finst eit visst system i fargebruken. Logo, slagord og “les mer”-linkane er alle raude. Raudt er først og fremst kjærleiksfargen. I kristendommen er raudfargen også “åndens og martyriets farge, som står for ild og blod” (karmoykirken.no).

Ellers er fiolett, oransje og grønt brukt. Desse kan vere tilfeldige fargar som saman med dei fargerike bileta er nytta for å signalisere KrF som eit livleg og aktivt parti. Men fargane har også ei avstamming i kyrkja. Grønt er veksten og håpets farge, fiolett er botens farge, og oransje og raudt kan begge konnotere kjærleik. Ein kan også tillegge bruken av kvitt som bakgrunnsfarge konnotative tydingar; kvitt er lyset, gleda og reinleiken sin farge (karmoykirken.no), men det er også ein ideell bakgrunnsfarge til svart skrift, og gjer sida lesbar for alle.

Tekst og bilete

Framsida har ei grei fordeling mellom tekst og bilete. KrF har ikkje eit framståande bilete av partileiaren på framsida, men leiar Dagfinn Høybråten er avbilda i ei av nyhenda. Han står bestemt men smiler lett, og understrekar såleis at partiet tek det dei står for alvorleg, samtidig som han framstår som blid og kjærleg.

Viktige verdiar for KrF er mellom anna familien, trygg oppvekst og betre alderdom. Dei fargerike bileta av livlege små born, familier og eldre konnoterer nettopp verdiar som desse. Eg illustrerer med to døme:

Biletet “familiepolitikk” viser ein mann, ei kvinne og eit born, alle smilande. Biletet konnoterer ei lukkeleg familie, og har sitt opphav i tanken om kjernefamilien.

Det andre biletet er ein del av “Livsglede for alle”-kampanjen, og viser ein eldre mann og ein yngre gut, også dei smilande i leik, noko som kan konnotere nettopp livsglede.

Andre modi

KrF treng dine råd til nytt politisk program, og har avstemningar og ei kampanjeside der du kan fortelje kva livskvalitet er for deg. Dei byggjer sosiale nettverk gjennom debattforum, har internweb/medlemssider og importerer oppdaterte nyhende frå andre nettstader. Ellers er det ikkje gjort bruk av nyare modi som blogging, RSS feed, video/YouTube eller lydklipp.

Heilskapeleg ideologisk bodskap

KrF.no er oversiktleg og godt designa. Den kristendemokratiske ideologien lyser igjennom i alle modi. Bruk av fargar og bilete skaper saman eit inntrykk av eit kjærleg, livleg og godt parti. Sida er designa for “alle”, noko som i seg sjølv understrekar den inkluderande sida ved politikken. Sida er attraktiv for yngre, samtidig som enkeltheita ikkje skremmer vekk eldre. Alt i alt har partiet lukkast i å bruke semiotiske modi for å skape eit inntrykk av politikken dei fører.

Kjelder

Fagerjord, Anders (2006): Web-medier. Universitetsforlaget, Oslo.

Karmoykirken.no: Symboler i kirken: <http://www.karmoykirken.no/symboler.htm> [20.02.08]

Kress, Gunther & Van Leeuwen, Theo (2001): Multimodal Discourse. Hodder Arnold, New York.

Krf.no (2008): KrF sine nettsider: <www.krf.no> [20.02.08]

Ser ein ende på oppgåva mi, men slit med å begrense meg. Har også problem med å koble pensum til oppgåva, då eg ikkje forstår noko av det som står i boka.

Ellers alt vel. Vi slit stadig med å finne ein artist til prosjektoppgåva vår, men reknar med det ordnar seg, helst i løpet av dei neste par dagane. Nokon må då vere desperate nok til å bli med på dette?

No prøver eg å lese litt i Kress i håp om å bli smartare på kva eg driv med, men hittil har eg berre blitt forvirra. Av ein eller anna merkeleg grunn er ikkje Kress den beste medisinen mot hovudverken som har regjert hovudet mitt sidan forrige veke.

Er i alle fall i gang med den semiotiske analysen eg skal gjere av KrF sine nettsider. Får sjå kor langt eg kjem før helga er over, og eventuelt sjekke om det er mogleg å få utsetjing dersom eg ikkje skulle bli frisk snart.

Tre ganger tre hurra for å bli sjuk når det passar deg minst!